Responsible Immersive Support for Firefighter Retreat under Unreliable Spatial and Communication Information
Brandweermensen die zich terugtrekken uit een pand werken onder extreme tijdsdruk, slecht zicht en hoge mentale belasting - terwijl juist dan plaatsbepaling en communicatie onbetrouwbaar kunnen worden. De Universiteit Twente onderzoekt hoe immersieve systemen die onzekerheid zichtbaar en begrijpelijk kunnen maken, zodat digitale aanwijzingen de besluitvorming ondersteunen zonder schijnzekerheid te creëren of gebruikers extra te belasten.
Betrokken organisaties
Meer projecten uit CIIIC Start
Ontdek andere projecten binnen deze regeling
Gedeelde inzichten in interactionele en impactvolle XR
XR-leeromgevingen — zoals VR-simulaties en interactieve trainingsscenario’s — worden steeds vaker ingezet in de zorg, communicatie, veiligheid en publieke dienstverlening. Ze helpen professionals lastige gesprekken te oefenen, complexe situaties te analyseren en veilig te experimenteren met nieuw gedrag. Ondanks deze groei is nog onvoldoende duidelijk welke didactische en ontwerpkeuzes deze omgevingen effectief, inclusief en verantwoord maken. Het project Gedeelde inzichten in interactionele en impactvolle XR onderzoekt hoe immersieve leeromgevingen zo kunnen worden ontworpen dat zij leren, reflectie en betekenisvol professioneel handelen ondersteunen. Daarbij staat niet de technologie centraal, maar de ervaring van gebruikers: hoe zij navigeren, interpreteren, feedback verwerken en inzicht krijgen in digitale besluitvormingsprocessen. Samen met XR-makers en partners uit zorg en publieke sector analyseren we bestaande toepassingen — zoals VR-Gedeelde Smart en de BEP-omgevingen — en verzamelen we ervaringen van ontwerpers, zorgprofessionals, communicatieadviseurs en omgevingsanalisten. We bouwen voort op bestaande, al langdurig gebruikte XR-leeromgevingen en een bewezen samenwerkingsverband, waardoor we geen nieuwe technologie hoeven te ontwikkelen en de middelen volledig kunnen inzetten voor onderzoek, analyse en validatie. Door hun praktijkkennis te koppelen aan inzichten uit gespreksanalyse, user experience design, adoptietheorieën en smart education ontwikkelen en valideren we een set generieke ontwerp- en didactische principes voor effectieve en verantwoorde XR-leeromgevingen. Deze principes richten zich op onder meer helderheid, interactie, reflectie, toegankelijkheid en waardenbewust ontwerp. De resultaten leveren schaalbare kennis op voor de brede XR-sector: van ontwerpstudio’s en publieke organisaties tot opleiders die met immersieve technologie werken. Daarmee draagt het project bij aan meer verantwoorde en inclusieve inzet van XR in de samenleving en biedt het concrete handvatten voor digitale besluitvorming en complexe communicatie.
Futures of Listening
Futures of Listening heeft een R&D-programma ontwikkeld op basis van het principe van 'luisteren naar een meerstemmige wereld'. Het consortium onderzoekt en ontwikkelt nieuwe vormen van immersieve creatie, luisteren en beleven door middel van ruimtelijk geluid, die ons begrip van de wereld verdiepen en maatschappelijke uitdagingen, zoals inclusiviteit en milieu-uitdagingen, addresseren. Tegelijkertijd streeft het ernaar ruimtelijk geluid duurzaam te verankeren als een artistieke en technologische discipline binnen de bredere IX-sector, de kwaliteit van ruimtelijke geluidservaringen te verbeteren, nieuwe vormen van luisteren en kennisoverdracht te stimuleren en de internationale positie en toegankelijkheid te versterken. Het activiteitenprogramma bestaat uit een reeks activiteiten, gerealiseerd door middel van een gemeenschapsgerichte aanpak met makers en onderzoekers. De kern wordt gevormd door een residentieprogramma waarin makers - op uitnodiging en via open calls - samenwerken met onderzoekers en ontwikkelaars. Hierin werken ze aan het ontwikkelen van prototypen van immersieve creaties, zintuiglijke storytelling, immersief luisteren en het verweven van de relatie tussen inclusiviteit, mensen en niet-mensen. Er worden vier elkaar versterkende onderzoeksgebieden ontwikkeld (‘message’, ‘perception’, ‘technology’, and ‘place & access’). Dit wordt ondersteund door kennisdeling en open-source tools, interfaces en instrumenten via symposia, een online platform en een afsluitende publicatie. Andere activiteiten zijn onder meer internationale evenementen, workshops, onderwijs en mentorschap.
Staging collective VR experiences
Een schaalbare en dus betaalbare IX-onboarding en social IX, als onderdelen van een optimale gebruikerservaring, blijven belangrijke uitdagingen voor de IX-gemeenschap. Hoe kunnen musea bezoekers effectiever onboarden zodat meer bezoekers een IX kunnen ervaren, die tegelijkertijd functioneel is? En hoe kunnen ze daarbij een gedeelde VR-ervaring creëren? Dat gaat de Hogeschool van Amsterdam onderzoeken in samenwerking met een museum en een IX-ontwikkelaar.
EGG: Hoe een immersieve kunst beleving over transitie doorwerkt in het dagelijks leven van mensen en groepen in een wijk
EGG is een grootschalige, zintuiglijk interactieve en lerende kunstinstallatie in de vorm van een ei die uitnodigt tot ontmoeting en gesprek over maatschappelijke systeemtransities. De sculptuur heeft een gladde, organische vorm. Bezoekers kunnen ertegenaan leunen, erop klimmen en zich er vrij omheen bewegen. Ze kunnen het ‘broedproces’ van een onbekend, fictief wezen in het ei zintuiglijk ervaren. Door inzet van augmented reality (AR) en sensortechnologie reageert EGG op warmte, licht en geluid. Hierdoor ontstaat een responsief en deels onvoorspelbaar systeem dat spontane ontmoetingen en gesprekken tussen omstanders over transities in de wijk uitlokt. Bij de uitvoering van het project en het onderzoek wordt de Richtlijn Publieke Waarden voor Immersive Experiences (CIIIC) gehanteerd als kader voor zorgvuldige omgang met bezoekers, data en maatschappelijke impact. Kunst en performance kunnen wezenlijke effecten hebben op empathie, betekenisgeving en perspectiefwisseling (Brown & Novak-Leonard, 2011; Broadhead & Hooper, 2024; Norton, 2015). De kennis over hoe dergelijke ervaringen doorwerken in dagelijks handelen, sociale relaties en wijkgebonden transitiepraktijken (Spaas, 2024; Horvath et al., 2025) is echter beperkt. Dit onderzoek richt zich op de vraag: hoe klinkt de installatie en haar ontwikkeling in de tijd door mensen en in wijkgebonden transitieprocessen (Vervoort et al., 2020)? En hoe kunnen de effecten van mens–kunst-interactie worden geduid in termen van waarden, relaties en gemeenschapsvorming (scaling deep), als basis voor een betekenisvolle doorvertaling naar andere contexten (scaling out) (Fraser, 2010 & 2023; Moore et al., 2015)? Het onderzoek brengt ervaringen, emoties, betekenissen en mogelijke verschuivingen in denken en handelen in kaart en bouwt met kwalitatief onderzoek voort op de data die de installatie genereert: • EGG als Canvas: bezoekers laten geschreven, getekende en materiële sporen achter; • EGG Radio: een participatief platform waar met name jongeren in gesprek gaan over hun ervaringen; • AR- en sensordata: die interacties, aandacht en resonantiepatronen zichtbaar maken.